Algemene informatie over de drachtige kat

Er komt veel kijken bij de dracht van een poes. Daarom zetten wij voor u alle belangrijke informatie op een rijtje. Zo bent u goed voorbereid op de bevalling van uw kat!

De dracht

Dekking

Een poes kan zwanger worden wanneer zij krols is en in deze periode gedekt wordt. De meeste katten zijn tussen de 6 en 9 dagen krols. Als er geen bevruchting plaatsvindt, worden ze na 3 weken weer krols. Als een dekking goed is verlopen, is de krolsheid na ongeveer 24 uur volledig over. In de 9 weken dat de poes drachtig is, mag zij geen krolsheid vertonen. Wanneer dit wel het geval is dan is de dekking niet goed gelukt.

Waaraan kunt u een krolse kat herkennen?

• Erg aanhankelijk, wilt graag geaaid worden
• Veel over de grond rollen
• Veelvuldig en hard miauwen
• Rusteloos
• Verminderde eetlust
• Sommige poezen sproeien urine

Wilt u niet dat uw poes krols of zwanger wordt? Dan kunt u haar het beste laten castreren.

Looptijd

Hoe lang is een kat drachtig? De dracht bij de poes duurt zo’n 9 weken. Heeft u het vermoeden dat uw kat drachtig is, maar weet u het niet zeker? Er zijn een aantal manieren om een zwangere poes te kunnen herkennen. U kunt na 3,5 tot 4 weken goed aan de tepels zien of uw kat drachtig is. De tepels veranderen van kleur en worden donkerder en groter. Deze verschijnselen passen echter ook bij een schijnzwangerschap. Een drachtige poes zal vooral in het gewicht aankomen en een dikkere buik krijgen. Met name in de laatste fase van de dracht zal ze ook een verhoogde eetlust krijgen. Deze eetlust wordt weer minder in de laatste week van de zwangerschap.

Onderzoek dierenarts

Omdat het lastig te bepalen is of uw kat daadwerkelijk drachtig is of last heeft van een schijnzwangerschap, is het aan te raden om de zwangerschap door de dierenarts te laten bevestigen. Uw dierenarts kan vanaf 35 dagen via een echo bepalen of uw huisdier een nestje verwacht. In de laatste week van de dracht kan er een röntgenfoto gemaakt worden om in te schatten om hoe veel kittens het gaat. Wanneer u er voor kiest om een nestje kittens te fokken is het belangrijk dat u er in eerste instantie voor zorgt dat de poes in een goede conditie is, jaarlijks gevaccineerd wordt en 4 keer per jaar ontwormd is. Tijdens de dracht dient de poes 2 weken vóór en ná de bevalling ontwormd te worden. De kittens worden namelijk vrijwel altijd via de moedermelk besmet met spoelwormen. 

Voeding tijdens de dracht per week

Vanaf de 5e week van de zwangerschap is het aan te raden om uw kat elke week ongeveer 15% meer eiwitten en calorieën te geven, zodat ze de dracht goed kan doorkomen. De meest eenvoudige manier om dit te doen is door uw huisdier over te zetten op een hoogwaardige voeding die bedoeld is voor drachtige poezen zoals bijvoorbeeld Royal Canin Mother and Babycat kattenvoer. Het hogere gehalte aan essentiële voedingsstoffen is precies wat uw zwangere poes in deze periode nodig heeft. De meeste katten komen ongeveer één kilo aan in vier weken tijd. Over het algemeen kunt u tijdens de zwangerschap een gewichtstoename van 40% verwachten in vergelijking met het gebruikelijke gewicht van uw huisdier. De laatste 2 weken kan de voedingsbehoefte veranderen, waardoor de poes juist weer minder eetlust heeft. Uw dierenarts kan u adviseren over wat het beste is voor uw huisdier tijdens de dracht. 

De bevalling

Voorbereiding van de bevalling

Zorg ervoor dat uw kat in alle rust kan bevallen en dat ze een comfortabel plekje heeft. Het is aan te raden om een tochtvrije, afgesloten, rustige plek te creëren. Dit kan een werpkist zijn. De poes zal hoogstwaarschijnlijk haar eigen plekje uitkiezen. Het belangrijkste is dat de plek schoon is en dat de kittens het warm genoeg hebben, beschermd zijn en er niet uit kunnen vallen en zich zodoende kunnen bezeren. 
De bevalling vindt gemiddeld op de 63e dag plaats. Wanneer de poes op het punt staat om te gaan bevallen kan ze zich onrustiger gaan gedragen en veelvuldig gaan miauwen. Vlak voor de geboorte kan de poes aanhankelijker worden, terwijl andere poezen zich juist terugtrekken en niet meer vertonen. Het eerste duidelijke teken dat de geboorte is begonnen zijn de duidelijke samentrekkingen van de buikspieren, oftewel de persweeën. Op de dag van het werpen kan er een enkele keer een slijmsliert uit de vulva worden waargenomen, als de poes dit nog niet heeft weg gelikt. Dit is het teken dat de ontsluiting is begonnen en de bevalling binnen 24 uur zal gaan plaatsvinden. Binnen enkele uren nadat het eerste vruchtwater er uit is gekomen, moet de eerste kitten geboren zijn. Wanneer de poes voor de eerste keer drachtig is kan het zijn dat het wat langer duurt voordat de eerste geboren wordt. Het vruchtwater kan wat groen van kleur zijn. Wanneer de poes duidelijk zit te persen en dit langer dan 15 minuten duurt dient u contact op te nemen met de dierenarts. 

Tussen het werpen van de kittens door kan het zijn dat de poes even gaat eten en drinken of soms zelfs even gaat dutten. Het is mogelijk dat er enkele uren zonder persweeën verstrijken voordat de volgende kitten geboren wordt. Blijft de poes onrustig na de geboorte van de kittens, dan dient de dierenarts geraadpleegd te worden om te kijken of alle kittens eruit zijn. Wanneer de kittens geboren zijn likt de poes zelf de vruchtvliezen van de kittens eraf en eet vervolgens de nageboorte op. Wanneer deze placenta er roze of rood uitziet, mag de moederpoes deze opeten. Het opeten van de nageboorte zorgt voor de afgifte van het hormoon oxytocine en helpt bij de weeën en de aanmaak van moedermelk. Door het opeten van de nageboorte kan de poes na de bevalling wel een paar dagen last hebben van diarree. Soms kan het voorkomen dat er nog een vlies om het kopje of slijm in het bekje van de kittens zit. Haal dit voorzichtig met de hand weg. Wrijf vervolgens snel maar zacht over de rug om het ademen te stimuleren. Wanneer het diertje ademt, legt u het bij de tepels van de moederpoes. Wanneer een kitten is geboren, breekt de navelstreng af of wordt deze er door de moeder afgebeten. Controleer de navelstreng die aan de kittens vastzitten altijd op bloedingen. Bij bloedverlies is het belangrijk dat de navelstreng wordt afgebonden met bijvoorbeeld garen en dat u deze ontsmet met betadine. 

Twee weken na de bevalling kan de poes nog last hebben van uitvloeiing uit de vulva. Deze uitvloeiing hoort rood gekleurd te zijn om vervolgens via groen naar een heldere kleur over te gaan. Raadpleeg altijd uw dierenarts wanneer dit afwijkt. Denk hierbij aan een stinkende uitvloeiing en andere ziekteverschijnselen. Soms is het noodzakelijk om de hulp van uw dierenarts in te schakelen tijdens of na de bevalling. Zorg dus dat u altijd het nummer van uw dierenarts bij de hand heeft. 

Wanneer belt u uw dierenarts?

• Wanneer de poes meer dan 20 minuten zonder resultaat perst bij de eerste kitten /  één tot twee uur zwak perst en er verder niets gebeurt.
• Als uw kat veel bloed verliest en dit niet stopt. (Na het bevallen komt er altijd wat bloed mee. Dit is normaal.)
• Als de poes ziek lijkt te zijn. Symptomen als sloomheid, lusteloosheid en niet meer goed reageren. Braken en diarree komen vaak voor bij een bevalling. Hiervoor hoeft u dus niet direct uw dierenarts te bellen.
• Als er vreemd gekleurd of stinkend bloed of andere uitvloeiingen uit de vulva komen. Vooral de geur is belangrijk. Als het stinkt dient u gelijk actie te ondernemen.
• Als u twijfels heeft over het verloop van de geboorte en de gezondheid van de kittens en/of de poes.
• Als de moederpoes lang onrustig blijft na de bevalling en/of erge naweeën heeft.

Na de bevalling

Kittens gaan meestal vrij snel na de geboorte op zoek naar een tepel. Binnen 24 uur na de geboorte moeten de kittens melk van de moeder binnen hebben gekregen, aangezien de antistoffen dan nog goed opgenomen kunnen worden door het maagdarmkanaal. Het is aan te bevelen om de kittens direct na de geboorte te wegen en te merken, zodat u ze goed kunt herkennen en het gewicht nauwlettend in de gaten kunt houden. U kunt de kittens herkenbaar maken door bijvoorbeeld een nageltje te kleuren met een beetje nagellak of door een gekleurd touwtje/bandje te gebruiken. Een pasgeboren kitten hoort bij de geboorte ongeveer 100 gram te wegen. Tien dagen na de geboorte moet het lichaamsgewicht van een kitten verdubbeld zijn. Wanneer de kittens na de bevalling afvallen dan is er iets mis. De poes kan te weinig melk hebben of de kittens drinken te weinig. Neem in dit geval altijd zo snel mogelijk contact op met uw dierenarts. Als het nodig is kunnen de kittens met kittenmelk bijgevoerd worden tot de leeftijd van 4 weken. Vanaf dan kunnen kittens zelfstandig drinken en speciale kittenbrokjes eten.

Om de stoelgang te bevorderen, likt de moeder de kittens. Wanneer de stoelgang niet goed op gang komt kunt u helpen door een lauwwarm washandje zachtjes over de buik van de kittens te wrijven. Uiteraard is het belangrijk om ook de moeder na de bevalling goed in de gaten te houden. Het kan zijn dat de poes wat magerder is na de bevalling. Het beste is om haar een goede passende voeding te geven die speciaal is ontwikkeld voor poezen tijdens de dracht en zoogperiode. U mag de kittens pas na minimaal 8 weken bij de moeder weghalen. Vanaf 3 t/m 12 weken zit een kitten in de socialisatieperiode. Dit betekent dat de kittens aan zoveel mogelijk dingen moet wennen. Denk hierbij aan de stofzuiger, radio- en televisiegeluiden en andere omstandigheden. De kittens dienen op een leeftijd van 4, 6, 8 en 12 weken ontwormd te worden. Vervolgens is een maandelijkse ontworming aan te raden tot ze een half jaar oud zijn. Vanaf 6 maanden oud volstaat 3 tot 4 keer per jaar. De eerste vaccinatie dient de kitten te krijgen als het 8 a 9 weken oud is. Voor een goede basisbescherming is het noodzakelijk dat 3 tot 4 weken na de eerste vaccinatie een herhalingsvaccinatie plaatsvindt. Na deze enting wordt een jaarlijkse enting geadviseerd.

We willen u er graag op wijzen dat de poes slechts 2 tot 3 weken na de bevalling al weer krols kan worden en dus weer opnieuw zwanger kan raken. Wilt u geen nieuw nestje meer? Dan is het verstandig om de poes te laten castreren. Als u deze ingreep inderdaad overweegt dan kan dit vanaf drie weken na de bevalling, maar aangeraden wordt om dit pas te doen als de kittens weg zijn. Hiermee kunt u het risico verkleinen dat de poes te weinig melk gaat geven en u de kittens met de fles moet bijvoeden. Een nestje kittens is erg leuk, maar zoals u ziet komt er veel bij kijken. Kiest u er toch voor om te gaan fokken of is uw kat al bevallen van een nestje? In onze kattenshop kunt u alles vinden voor deze schattige, kleine rakkers!

Let op: De informatie op deze pagina is een algemeen advies. Ieder huisdier is anders. Qua karakter, werking van het lichaam en gezondheid zijn er grote verschillen per ras en per hond of kat. Heeft uw huisdier gezondheidsklachten, neem dan contact op met uw dierenarts. Hij/zij kan adequaat een diagnose stellen en uw huisdier helpen.